Edirne’nin Lalapaşa ilçesine bağlı Vaysal köyünde faaliyet gösteren bir kalker ocağı işletmesine yönelik kapasite artışı ve Keşan’da planlanan andezit taş ocağı ile ilgili alınan ‘ÇED gerekli değildir’ kararları, Edirne İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. Daha önce üç kez benzer kararların iptal edildiği bu bölgede, firma yine de üç yeni taş ocağı açmak için Valiliğe başvurmuştu.
S.S. Vaysal Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve köylüler, bu kararın iptali için mahkemeye başvurdu. Mahkeme, alınan ‘ÇED gerekli değildir’ kararının, madencilik faaliyetleri sonucunda oluşabilecek tozun ağaçlara ve çevredeki tarımsal alanlara zarar vereceği gerekçesiyle iptal olduğuna dikkat çekti.
Mahkemenin iptal gerekçelerinde, projenin tarım, hayvancılık ve ekosistem üzerindeki olası tahribatları öne çıktı. Proje Tanıtım Dosyası’nda (PTD), rehabilitasyon ve bitkilendirme ile ilgili denetlenebilir bilgilerin eksik olduğu vurgulanırken, işletmenin tarım ve mera alanlarını kapsadığı belirtildi. Kapasite artışının, ölçülebilir verim kaybına ve toprak yapısında bozulmaya yol açacağı ifade edildi.
Bölgedeki yaban hayatı üzerindeki telafisi mümkün olmayan ekosistem parçalanması riski de mahkeme kararında yer aldı. Ayrıca, proje alanına sadece 240 metre mesafede bulunan bir çiftlik evinin olduğu ve bu durumun gürültü, titreşim ve toz emisyonuyla halk sağlığı ve tarımsal üretimi tehdit edebileceği kaydedildi. Bu sebeplerle, kapsamlı bir ÇED raporunun hazırlanması gerektiğine karar verildi.
Mahkemenin iptal kararı, Edirne Kent Konseyi toplantı salonunda yapılmış bir basın toplantısıyla duyuruldu. Toplantıya, davacı köylüler ve yerel yetkililer katıldı. Vaysal köylülerinin avukatı Bülent Kaçar, “Hiçbir ticari faaliyet, yaşam için gerekli olan tarım ve hayvancılıktan daha önde olamaz” dedi. Kooperatif Başkanı Erkan Dumancı ise, doğanın ve ormanların zarar gördüğünü belirterek, “Vaysal köylüleri ve çevre köylerin halkı olarak bilimin ve hukukun üstünlüğüne inandık ve mücadele ederek başardık” dedi.
Basın toplantısının ardından, Vaysal köylüleri ve kooperatif yönetimi, iptal kararının bir an önce uygulanması ve kalker ocağının faaliyetlerinin durdurulması talebiyle Edirne Valiliği’ne dilekçe sundu.
Ayrıca, Keşan’da Karlıköy ve Yeşilköy sınırlarında planlanan andezit taş ocağı için açılan davayı da köylüler kazandı. Mahkeme, Valilik tarafından verilen ‘ÇED gerekli değildir’ kararının yürütmesinin durdurulmasına ve projenin iptaline hükmetti. Karlıköy’de yapılan basın açıklamasıyla bu gelişme kamuoyuna duyuruldu.
