Romatizma, genel olarak tek bir hastalık olarak düşünülse de gerçekte yüzlerce farklı türü bulunan bir sağlık sorunudur. Eklemleri, kasları ve bağ dokusunu etkileyen bu hastalıklar, bağışıklık sistemi kaynaklı (otoimmün), iltihaplı ya da dejeneratif (kireçlenme) olabilir. Romatoloji Uzmanı Dr. Ege Sinan Torun, romatizmal hastalıkların her yaş grubunda görülebileceğini vurgulayarak önemli bilgilere dikkat çekti.
Teşhis Süreci Zorlayıcıdır
Romatizmal hastalıkların teşhisi, tıbbın en karmaşık alanlarından biridir. Genellikle bel/boyun fıtığı, fibromiyalji (yumuşak doku romatizması), enfeksiyonlar (Brusella, hepatit), tiroid bozuklukları, diyabet ve bazı kanser türleri ile karıştırılabilir. Ayrıca, bu hastalıklar bazen birlikte de görülebilir. Kandaki iltihap düzeylerini gösteren C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) gibi belirteçlere de dikkat edilmesi gerekmektedir. Yüksek iltihap seviyeleri, birçok otoimmün bağ doku hastalığı ve vaskülitlerin belirtisi olabilir. Romatoloji polikliniği, hastaların detaylı tıbbi geçmişini alarak, muayene yapar ve uygun tetkikleri isteyerek romatizmal hastalıkları araştırır.
Ağrı ve Şişlik Belirtilerine Dikkat!
Romatizma denilince akla genellikle vücut ağrıları gelir. Ancak bunun her durumu romatolojik hastalıklarla ilişkili değildir. Romatoloji polikliniğine en sık eklem ağrıları ile başvurulmaktadır. Ancak tüm eklem ağrıları iltihaplı eklem romatizmaları ile bağlantılı olmayabilir. Eğer:
– Eklemlerdeki ağrılar dinlenme ile artıp, hareketle azalıyorsa,
– Şişlik, kızarıklık ya da eklemlerde ısı artışı gibi belirtiler varsa ve sabahları yarım saatten fazla süren tutukluk yaşıyorsanız,
bu durum romatoid artrit, ankilozan spondilit veya psöriatik artrit gibi iltihaplı hastalıklarla ilişkili olabilir. Bu tür belirtiler yaşayan bireylerin öncelikli olarak romatoloji polikliniğine başvurması önerilmektedir.
Nedeni Bilinmeyen Ateş ve Kilo Kaybı
Eklem ağrılarının yanı sıra, romatoloji polikliniğine başvurunun diğer önemli sebepleri arasında ateş, kilo kaybı, halsizlik, iştahsızlık ve aşırı gece terlemesi gibi semptomlar bulunmaktadır. Bu belirtilerle başvuracak hastaların ilk adresi genellikle romatoloji polikliniği değildir. Ancak aile hekimliği, iç hastalıkları ve enfeksiyon hastalıkları tarafından yapılan tetkiklerle enfeksiyon ve kanser gibi durumlar dışlandığında, romatizmal hastalıklar bu belirtilere neden olabilir. Özellikle enfeksiyon hastalıklarının dışlanmasının ardından romatoloji muayenesi yapılması faydalı olabilir.
Bu Belirtiler Hangi Hastalıklara İşaret Edebilir?
Sistemik lupus eritematozus (bağışıklık sisteminin sağlıklı dokulara saldırarak eklemler, deri, böbrekler ve kalpte iltihaplanma oluşturduğu otoimmün bir hastalıktır), erişkin başlangıçlı iltihaplı romatizma türlerinden biri olan Still hastalığı ve romatizmal damar iltihabı olarak bilinen vaskülit, nedeni bilinmeyen ateş, kilo kaybı, halsizlik ve iştahsızlık gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
Test Sonuçları Pozitifse Ne Yapılmalı?
Romatoloji polikliniklerine başvuruların sıklıkla bir diğer sebebi, farklı branşlardaki hekimlerin istemiş olduğu romatizmal test sonuçlarının pozitif çıkmasıdır. Ancak unutulmamalıdır ki yalnızca pozitif test sonuçlarıyla iltihaplı romatizma tanısı konulamaz. Romatologlar, hastanın şikayetleri ve fizik muayene sonuçları ile birlikte çalışarak doğru teşhisi koymaktadır.
